Willebroek — De Naeyer: industrieterrein met PFAS-erfenis
PFAS in Willebroek rond De Naeyer: wat is er gemeten, welke zones gelden en waar vind je de officiële no-regret-maatregelen?
De voormalige papierfabriek De Naeyer in Willebroek is vandaag een van de bekendste PFAS-hotspots in Vlaanderen. Sinds 2021 staat de site in beeld na een verkennend bodemonderzoek dat PFAS-bodemverontreiniging vaststelde op 19 juli 2021, waarna OVAM het gebied verder afbakende in meerdere deelzones. Als je woont, tuiniert of werkt in de omgeving van de Fabrieksloop, Broek de Naeyer of de Heindonksesteenweg, is het belangrijk om te weten welke zone voor jou telt en waar je de officiële info vindt. Bron: OVAM
Wat er precies aan de hand is op De Naeyer
De Naeyer was vroeger een papierfabriek in Willebroek. In 2021 kwam de site in beeld als PFAS-hotspot nadat een verkennend bodemonderzoek op 19 juli 2021 een PFAS-bodemverontreiniging vaststelde. Daarna volgden uitgebreidere onderzoeken door OVAM en partners, met aandacht voor bodem, grondwater, waterbodem, oppervlaktewater en de omgeving van de Fabrieksloop en het provinciedomein Broek De Naeyer. Die aanpak past in het bredere Vlaamse dossier rond PFAS-verontreiniging, waarbij de overheid niet alleen naar de bron kijkt, maar ook naar de verspreiding via grondwater en waterlopen. OVAM-dossier Willebroek
Wat dit dossier complex maakt, is dat de historische fabriekssite niet los staat van de omgeving. In de research van OVAM staat dat in zone F, de woonzone op de site, de grondwaterverontreiniging zich leek te vermengen met verontreiniging uit het noordelijk gelegen broek en de omliggende waterlopen. Dat wijst op een verspreidingspatroon dat niet netjes stopt aan een perceelsgrens. Voor bewoners betekent dat vooral dat je niet alleen naar je eigen perceel kijkt, maar ook naar de zone waar je woning in valt en naar de officiële maatregelen die voor die zone gelden. OVAM over zone F
Welke zones in Willebroek in beeld zijn
De Vlaamse overheid werkt voor Willebroek met specifieke no-regret-maatregelen en meerdere zones. In de documenten van OVAM en Vlaanderen komen onder meer zone F, zone H, zone K en zone O voor. Zone F is de nieuwe woonwijk op de site van De Naeyer zelf. Zone H ligt aan de Heindonksesteenweg, zone K is Blaasveld-centrum en zone O bevindt zich in klein-Willebroek. De Vlaamse kaart met actuele no-regret-zones toont bovendien dat maatregelen kunnen verschillen per zone en per onderzoeksstatus, bijvoorbeeld rood, groen of geel. Vlaanderen: no-regret-maatregelen in Willebroek
Waarom die opdeling belangrijk is
Die zone-indeling is niet louter administratief. Ze bepaalt welke aanbevelingen voor je tuin, je grondwater, je moestuin of je gebruik van bepaalde terreinen gelden. In sommige gevallen gaat het om tijdelijke voorzorgsmaatregelen, in andere om verdere onderzoeken of saneringsstappen. Voor Willebroek publiceert de Vlaamse overheid expliciet dat je voor details per zone ook naar de gemeentelijke informatie moet kijken. Dat is logisch, want de praktische maatregelen kunnen verschillen naargelang de precieze ligging van je woning of perceel. Actuele no-regret-zones PFAS
- Zone F, woonzone op de site van De Naeyer
- Zone H, aan de Heindonksesteenweg
- Zone K, Blaasveld-centrum
- Zone O, in klein-Willebroek
Wat de metingen tonen over de ernst van de verontreiniging
De cijfers geven aan waarom dit dossier jarenlang opvolging vraagt. In 2022 werden op twee percelen in de woonzone De Naeyer concentraties gemeten tot 11.000 microgram per kilogram voor de som van PFAS-stoffen, tot twee meter diepte. Dat is geen detailmeting, maar een ernstige aanwijzing dat de verontreiniging diep in de bodemstructuur aanwezig kan zijn. In dezelfde periode werden in de omgeving verschillende staalnames uitgevoerd om het verspreidingspatroon in kaart te brengen, onder meer van grondwater, oppervlaktewater en waterbodem. OVAM-persbericht 2022
In de zone H en zone K meldde OVAM in een bewonersvergadering dat in hoofdzaak PFOS aanwezig is, en in mindere mate PFOA. In de zone van de voormalige papierfabriek en in de waterlopen is ook EtPFOSAA prominent aanwezig. Dat soort stofprofielen is belangrijk, omdat het helpt verklaren hoe de verontreiniging zich heeft verspreid en waarom verschillende deelzones niet identiek worden behandeld. Voor bewoners is het nuttig om te weten dat niet elke zone dezelfde combinatie van PFAS-stoffen heeft, zelfs al vallen ze allemaal onder hetzelfde bredere dossier. OVAM-presentatie zone H en K
No-regret-maatregelen voor bewoners en gebruikers
De term no-regret-maatregelen betekent dat je nu al voorzorgsregels volgt, ook als nog niet elk detail van de sanering klaar is. Voor Willebroek publiceert de Vlaamse overheid specifieke informatie per zone. Dat is belangrijk voor wie een tuin heeft, putwater gebruikt, in de buurt werkt of een perceel bezit waar later saneringswerken mogelijk zijn. De gemeente Willebroek publiceert daarnaast zelf de aanpassingen en details, wat nuttig is omdat lokale communicatie vaak concreter is dan een algemene kaart. Officiële no-regret-maatregelen Willebroek
Waar je in de praktijk op let
- Check of je adres in zone F, H, K of O ligt
- Volg de regels over grondverzet, moestuingebruik en eventueel putwater
- Lees de communicatie van de gemeente Willebroek en OVAM samen
- Vraag niet op basis van een algemene kaart, maar op basis van je exacte perceel of straat
- Neem extra voorzichtigheid als je in of nabij de Fabrieksloop, Broek de Naeyer of de oude site woont
Wie graag zelf de actuele afbakening bekijkt, kan de Vlaamse databank met no-regret-zones raadplegen. Die kaart is handig om een eerste indruk te krijgen, maar voor een juiste interpretatie moet je altijd de zone-informatie en de officiële begeleidende teksten lezen. Zeker in een dossier als Willebroek is dat nodig, omdat de onderzoeksstatus per deelzone kan verschillen en omdat maatregelen wijzigen na nieuwe metingen of saneringsstappen. Bekijk de actuele zones
Hoe de overheid de site en omgeving opvolgt
OVAM en partners namen stalen van bodem, waterbodem, oppervlaktewater en grondwater rond de Fabrieksloop en het provinciaal groendomein Broek De Naeyer. De Vlaamse Regering wees daarvoor de Fabrieksloop, de Zwarte Beek, de Arkenbosloop en de wateren nabij en binnen Broek De Naeyer aan voor waterbodemonderzoek. Dat gebeurde omdat een PFAS-dossier vaak niet stopt bij de oorspronkelijke bron. Waterlopen, grondwater en aangrenzende natuurgebieden kunnen deel worden van de verspreidingsroute, zeker als historische industrieterreinen, woonzones en open ruimte dicht op elkaar liggen. Daarom behandelt OVAM Willebroek als een gebiedsgerichte saneringscasus, samen met het aangrenzende provinciedomein, binnen het Europese LIFE-project PFASTER, dat op 1 oktober 2024 startte en vijf jaar loopt. OVAM over PFASTER
Waarom Broek de Naeyer mee onderzocht wordt
Broek de Naeyer is niet zomaar een los natuurgebied naast een fabriekssite. Volgens OVAM is het mee opgenomen omdat bronaanpak, verspreiding, blootstelling en innovatieve sanering samen bekeken worden. Dat is een Europese aanpak, waarbij je niet enkel saneringswerken uitvoert op het meest vervuilde perceel, maar ook kijkt naar de omgeving waar verontreinigde stoffen zich kunnen verplaatsen of ophopen. Voor bewoners en wandelaars betekent dit dat het gebied juridisch en inhoudelijk als één samenhangende casus wordt opgevolgd, zelfs al zijn er verschillende eigenaars, functies en gebruiksvormen. PFASTER-projectpagina
Wat de saneringswerken in 2024 en 2025 hebben veranderd
Op 23 april 2025 meldde OVAM dat de PFAS-concentraties dankzij saneringswerken op de site De Naeyer sterk zijn gedaald, zowel in omgevingslucht als in huisstof. OVAM gaf daarbij aan dat de gemeten EFSA-PFAS-waarde in omgevingslucht ongeveer 75 keer lager ligt dan de limiet die als onveilig wordt beschouwd. Dat is een belangrijk signaal, omdat het toont dat saneringsingrepen meetbaar effect kunnen hebben op blootstelling in de leefomgeving. Tegelijk betekent een sterke daling niet automatisch dat alle vragen opgelost zijn. Bodem, grondwater en verschillende deelzones blijven apart opgevolgd worden. OVAM-update 23 april 2025
In februari 2025 bracht OVAM bewoners van zone H en zone K op de hoogte van verdere stappen, met het oog op een bodemsaneringsproject voor de zones H, K en O. In 2025 werden ook op verschillende locaties in Willebroek beschrijvende bodemonderzoeken afgerond, waarbij voor zone H en K PFAS in de bodem gelinkt werd aan de historische activiteiten van De Naeyer. Dat is relevant voor bewoners, omdat het aangeeft dat de overheid het dossier niet alleen in de bronzone aanpakt, maar ook in de aangrenzende deelgebieden waar de historische impact nog meetbaar is. OVAM-jaarverslag en stand van zaken
- Saneringswerken kunnen blootstelling merkbaar verlagen
- De meeste deelzones worden apart opgevolgd
- Nieuwe metingen kunnen leiden tot aangepaste maatregelen
- Bewonersinfo blijft nodig, ook na gunstige meetresultaten
Wat je als bewoner, ouder of tuinbezitter best controleert
Als je in Willebroek woont of een tuin hebt in de buurt van De Naeyer, is het slim om eerst exact te checken in welke zone je zit. Daarna kijk je naar de no-regret-maatregelen die daarbij horen en volg je de officiële instructies voor gebruik van grond, grondwater en tuinproducten. Voor veel bewoners is de eerste vraag heel concreet, namelijk of groenten uit de tuin nog gegeten mogen worden. Het algemene Vlaamse PFAS-kader zegt dat dit afhangt van de zone en van de lokale adviezen, niet van een losstaand internetadvies. Raadpleeg daarom altijd de officiële PFAS-informatie van Vlaanderen en OVAM. Vlaanderen: alles over PFAS-vervuiling
Handige checklijst
- Noteer je adres en perceelnummer
- Controleer de zone op de officiële kaart
- Lees de maatregelen voor jouw deelzone volledig
- Gebruik putwater alleen volgens de officiële richtlijnen
- Volg updates van OVAM en de gemeente Willebroek
Wie een woning koopt, verkoopt of verhuurt, doet er goed aan om de zone-informatie mee te nemen in het dossier. Ook voor scholen, verenigingen en bedrijven in de buurt is het relevant om te weten welke regels gelden voor speelpleinen, moestuinen, grondwerken of tijdelijke evenementen. Bij onzekerheid over een specifieke toepassing blijft de officiële zone-informatie de enige correcte basis.
Welke link er is met drinkwater en bredere Europese regels
PFAS in bodem en grondwater blijft ook relevant voor drinkwater. Op 12 januari 2026 traden nieuwe EU-regels in werking die PFAS-monitoring in drinkwater verplicht maken, met grenswaarden van 0,5 microgram per liter voor totale PFAS en 0,1 microgram per liter voor de som van 20 PFAS. Dat is geen lokale Willebroekse norm, maar wel een belangrijke Europese referentie voor hoe overheden drinkwater in de toekomst opvolgen. Voor bewoners is vooral belangrijk dat drinkwater, putwater en grondwater niet hetzelfde zijn en dat officiële bemonstering of advies per bron verschilt. Europese Commissie, drinkwater en PFAS
Omdat PFAS-dossiers vaak regionaal verschillen, is het ook nuttig om de Vlaamse en Brusselse context uit elkaar te houden. Willebroek valt onder Vlaanderen, en de maatregelen komen dus via OVAM, Vlaanderen.be en de gemeente. Voor wie ook informatie zoekt over het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, publiceert Leefmilieu Brussel een eigen beleidskader voor PFAS in water en bodem. Dat is een ander bestuurlijk spoor, met andere regels en communicatie. Leefmilieu Brussel PFAS-beleid
Waar je de officiële updates volgt
Voor Willebroek zijn er drie bronnen die je het best samen leest. De eerste is de centrale PFAS-pagina van Vlaanderen, waar je algemene uitleg en achtergrond vindt. De tweede is de specifieke pagina over de no-regret-maatregelen in Willebroek, met zonegerichte informatie. De derde is het OVAM-dossier over de PFAS-verontreiniging in Willebroek, waar onderzoeken, nieuws en saneringsupdates samenkomen. Als je op zoek bent naar de meest recente stand van zaken, begin dan daar, en gebruik daarna de gemeentelijke communicatie voor de praktische toepassing in jouw straat of perceel.
- Vlaanderen.be, centrale PFAS-informatie
- Willebroek, no-regret-maatregelen per zone
- OVAM, PFAS-verontreiniging in Willebroek
Wie de kaart met zones raadpleegt, ziet snel dat PFAS-dossiers zelden uniform zijn. In Willebroek lopen woongebied, voormalige industrie, waterlopen en natuurzones door elkaar. Daarom blijft zonegebonden informatie essentieel, ook nu de saneringsresultaten in 2025 duidelijk verbetering tonen.
Veelgestelde vragen over PFAS op De Naeyer in Willebroek
Veelgestelde vragen
Wat betekent PFAS-verontreiniging in Willebroek precies?
Welke no-regret-maatregelen gelden in zone F, H, K en O?
Mag ik groenten uit mijn tuin in Willebroek nog eten?
Is mijn drinkwater in Willebroek veilig volgens de nieuwe EU-norm?
Hoe kan ik zien of mijn woning in een PFAS-zone ligt?
Wat is het verschil tussen bodemonderzoek, bodemsanering en risicobeheer?
Waarom wordt Broek de Naeyer mee onderzocht als natuurgebied?
PFAS-locatie ontdekt?
Deel je informatie zodat anderen het ook kunnen zien.
Ligt jouw adres in een no-regretzone, en wat is er in de bodem rondom gemeten?
De kaart toont meldingen en hotspots. Of er op jouw perceel een OVAM-dossier ligt, welke no-regretmaatregelen de Vlaamse overheid voor jouw adres voorschrijft en wat er binnen 2 km werkelijk in bodem en grondwater is gemeten, staat pas in het rapport voor jouw adres.
Een bodemdossier of no-regretzone weegt mee bij verkoop, bij een moestuin en bij eigen grondwater; sanering en onderzoek lopen in de duizenden euro's. Het rapport zet de officiële bronnen voor jouw adres op een rij, vóór je koopt, graaft of oogst.
- No-regretzones en OVAM Grondeninformatieregister: ligt jouw adres erbinnen, en staat er een bodemdossier op of naast je perceel
- Alle PFAS-metingen in bodem en grondwater binnen 2 km met de hoogste aangetoonde waarden, getoetst aan de bodemsaneringsnorm, plus lozingsvergunningen binnen 5 km
- Drie kaarten van je omgeving, als pdf van tien bladzijden voor notaris, koper of gemeente
Bestelformulier wordt geladen…
🔒 Bancontact, iDEAL of creditcard · direct na betaling te downloaden, ook per e-mail · geen abonnement
Officiële bronnen (OVAM, Departement Omgeving, Vlaamse overheid); geen staalname op je perceel.